Nasza strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usługi zgodnie Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - strona główna Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - kontakt Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - mapa strony
Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - strona główna Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - english version

ENCYKLOPEDIA SZKODNIKÓW


NORNIK POLNY
Na terenach południowo-zachodniej Polski co kilka lub kilkanaście lat zdarzają się gradacje (masowe pojawy) norników, które w "lata mysie" powodują ogromne szkody w ogrodnictwie i w rolnictwie. Przyczyn jest wiele. Wysoka liczebność szkodników wiąże się z obecnością odłogów, nieużytków, zaniedbanych rowów melioracyjnych, a także z dogodnymi warunkami klimatycznymi: niezbyt sucha, ciepła i długa jesień, śnieżna zima bez odwilży i gołoledzi oraz ciepła wiosna. Chwasty porastające przyległe nieużytki i odłogi są niszami gryzoni, w których chętnie zakładają gniazda i kryją się przed drapieżnikami. Masowemu rozwojowi gryzoni sprzyja też opóźnianie zbioru plonów z pól, zaniechanie podorywki i głębokiej orki jesiennej, przyorywanie słomy, a także pozostawianie zbędnej słomy na polu.

Norniki uszkadzają różne rośliny warzywne i ozdobne uprawiane w ogrodzie. Najliczniejszym i najgroźniejszym szkodnikiem w polu spośród gryzoni jest nornik polny, który może też zniszczyć drzewka w ogrodach.



Nornik polny ma krępą budowę ciała, krótką głowę i tępo zakończony pysk. Brzeg ucha jest słabo owłosiony, nieco zasłonięty przez włosy. Ogon jest równomiernie owłosiony, prawie jednobarwny. Grzbiet jest ubarwiony na kolor żółtawobrunatny lub żółtawoszary, a boki, brzuch i stopy są jasnoszare. Dorosłe osobniki mają długość 9-11 cm, a ogon 2,5-3,5 cm. Nornik rośnie w ciągu całego życia i osiąga ciężar do 40 g. Dobrze pływa, ale nie potrafi wdrapywać się na drzewa.

Nornik polny zakłada nory w miejscach pokrytych roślinnością i nasłonecznionych. Norę tworzą liczne korytarze ziemne, spichrz i gniazdo o średnicy 10-20 cm, wysłane delikatnym sianem. Do korytarzy ziemnych prowadzą wyloty nor o średnicy 3-5 cm, które na powierzchni ziemi są z sobą połączone ścieżkami wydeptanymi przez norniki. Wokół otworów wylotowych wyraźnie widoczne są „łysiny” powstałe w wyniku powygryzania pobliskich roślin. W miejscach nieosłoniętych przez rośliny nornik polny buduje proste, ślepo zakończone kryjówki lub przejścia, w których chowa się lub do których wciąga ścięte rośliny i je zjada.

Nornik polny zimuje w norach, głównie na nieużytkach, na łąkach, w zadrzewieniach śródpolnych, miedzach i na brzegach lasów. Nie zapada w sen zimowy. Pod pokrywą śnieżną buduje tunele z ziemi i trawy, a nawet przenosi gniazdo na powierzchnię gleby, które łatwo zauważamy po stajaniu śniegu. Część norników przenosi się do drewnianych zabudowań znajdujących się w ogrodzie, gdzie mogą się rozmnażać zimą.

Norniki są bardzo płodne. Ciąża trwa 18-20 dni. W ciągu życia samica rodzi 6-7-krotnie, a w sprzyjających warunkach nawet częściej, co miesiąc, po 4-9 młodych w miocie. Młode są samodzielne po 12-15 dniach, a po 3 miesiącach uzyskują dojrzałość płciową. Norniki żyją 2-4,5 miesięcy, rzadko jeden rok.

Zasiedlanie terenu przez norniki rozpoczyna się od założenia nor przez pojedyncze osobniki. Wkrótce ich potomstwo zakłada w sąsiedztwie własne nory, które łącząc się tworzą kolonię. Przy dużym zagęszczeniu jedną norę może zamieszkiwać kilka samic. Samce i samice opiekują się potomstwem swoim i obcym. Gdy padnie matka, potomstwu nie grozi niebezpieczeństwo, gdyż zajmą się nim sąsiedzi.

Latem nornik jest aktywny od wieczora do wczesnego ranka, natomiast zimą żeruje za dnia. Norniki wyszukują pokarmu w promieniu 15 m wokół nory. Najpierw zjadają rośliny rosnące przy otworze wejściowym do nory, a po ich zjedzeniu przemieszczają się stopniowo dalej. Pożywieniem nornika są soczyste, niskokaloryczne rośliny, w tym trawy, marchew i buraki. Jesienią i zimą norniki zjadają duże ilości ziarna i nasion chwastów, które najpierw gromadzą w spiżarniach. Nornik polny może zebrać do 3 kg zapasów żywności, którą są nie tylko nasiona, lecz także pędy, liście i korzenie różnych roślin. Nornik polny jest też groźnym szkodnikiem drzew owocowych i ozdobnych w ogrodach. Przemieszczając się pod śniegiem dociera do pni drzew i ogryza korę do wysokości pokrywy śnieżnej. Uszkodzone drzewka chorują lub są łamane przez wiatr.

Tekst: prof. dr hab. STANISŁAW IGNATOWICZ
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Katedra Entomologii Stosowanej, Warszawa


powrót do góry